Μέσω Δελτίου Τύπου ο Σύλλογος Μονίμων Υπαλλήλων του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων παρουσιάζει τις δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονται τα μέλη του που προσφέρουν αδιάκοπα, στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους, το «λειτούργημα» του ελέγχου της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων, συμβάλλοντας στην προστασία της δημόσιας υγείας, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν. Το ΔΤ αυτολεξεί αναφέρει τα εξής:
«Το δικαίωμα της αξιοπρεπούς διαβίωσης των ανθρώπων και της πρόσβασης σε προσιτά, ασφαλή και υγιεινά τρόφιμα, θα πρέπει να αποτελούν την κορωνίδα ενός κοινωνικού κράτους δικαίου. Και επειδή πλέον, σε περιόδους οικονομικής ύφεσης τα φαινόμενα αισχροκέρδειας, νοθείας και διάθεσης μη ασφαλών τροφίμων συνήθως αυξάνονται, μόνο η παρουσία ενός φερέγγυου, ενιαίου ελεγκτικού μηχανισμού μπορεί να διατηρήσει υψηλό το επίπεδο ασφάλειας και ποιότητας των διατιθέμενων τροφίμων.
Η κεντρική αρμόδια αρχή για τον έλεγχο των τροφίμων είναι ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), αν και υπάρχει διαχρονική αδυναμία και ατολμία των εκάστοτε πολιτικών ηγεσιών να καταργήσουν ένα ασυντόνιστο, παράλληλο με τον ΕΦΕΤ, «σύμπαν» υπουργείων, υπηρεσιών και φορέων με επικαλυπτόμενες αρμοδιότητες και να εφαρμόσουν τον ιδρυτικό νόμο του ΕΦΕΤ (ν.2741/1999) ως έχει, στη λογική ενός Ενιαίου και Μοναδικού Φορέα που θα έχει την κεντρική αρμοδιότητα στον τομέα των τροφίμων.
Το σύνολο του έργου του ΕΦΕΤ (και είναι πολύ σημαντικό για αυτό και έχει τη θετική άποψη τόσο της κοινωνίας, όσο και των ίδιων των ελεγχόμενων αλλά και της πολιτικής ηγεσίας) πραγματοποιείται χάρη στο φιλότιμο και την αυταπάρνηση πολλές φορές των εργαζομένων του, αφού:
- Αντί για 550 υπαλλήλους (όπως προβλέπεται στον ιδρυτικό του νόμο) έχει μόλις 240 υπαλλήλους
- Από τις προβλεπόμενες 13 Περιφερειακές Διευθύνσεις του, ενεργές είναι οι 9 αφήνοντας πρακτικά χωρίς έλεγχο τα Ιόνια Νησιά, τη Στερεά Ελλάδα, τη Δυτική Μακεδονία και το Νότιο Αιγαίο.
- Από τις 9 ενεργές Περιφερειακές Διευθύνσεις μόλις δύο από αυτές είναι σε ένα βαθμό στελεχωμένες, ενώ οι υπόλοιπες αγωνίζονται με 2-4 άτομα προσωπικό να επιτύχουν το αδύνατο της κάλυψης ολόκληρων Περιφερειών.
- Οι έλεγχοι απαιτούν μετακινήσεις σε μακρινές αποστάσεις. Ο ΕΦΕΤ διαθέτει 71 αυτοκίνητα και μόλις 4 οδηγούς Πανελλαδικά.
- Η χρηματοδότηση του ΕΦΕΤ καλύπτει μόλις και μετά βίας τις δαπάνες μισθοδοσίας, μετατρέποντας εξ ανάγκης σε σημαντικό παράγοντα για τη λειτουργία του και την υλοποίηση του σκοπού του, την είσπραξη προστίμων και τελών εκπαίδευσης, κατάσταση θεσμικά ανεπίτρεπτη. Σημειωτέον ότι η είσπραξη των προστίμων και των τελών εκπαίδευσης, λόγω και της οικονομική συγκυρίας, έχει μειωθεί σε υπερθετικό βαθμό.
- Καταστάσεις που έχουν αντιμετωπίσει οι επιθεωρητές του ΕΦΕΤ κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, έχει δείξει ότι το νομοθετικό πλαίσιο έναντι παρεκκλινουσών συμπεριφορών από ελεγχόμενους, είναι ανεπαρκές και τους αφήνει απροστάτευτους. Συνάδελφοί μας έχουν απειληθεί, μαχαιρωθεί, κλειδωθεί μέσα σε γραφεία και στο τέλος έχουν βρεθεί και κατηγορούμενοι σε δίκες λόγω αντι-μήνυσης του ελεγχθέντος (με δικά τους μάλιστα έξοδα).
Από το 2009 και μετά και οι εργαζόμενοι του ΕΦΕΤ (το πρόβλημα αφορά όλους τους εργαζόμενους στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα) έχουν δει το εισόδημά τους να μειώνεται κατά 50-60%, το οποίο σε συνδυασμό με τις οριζόντιες περικοπές δαπανών των προϋπολογισμών και ορισμένων νομοθετικών παρεμβάσεων, που αντί να ενισχύουν το δημόσιο ελεγκτικό μηχανισμό στην ουσία τον αποδυναμώνουν εκχωρώντας αρμοδιότητες ελέγχου σε ιδιώτες, έχει σημαντικές επιπτώσεις στον έλεγχο των τροφίμων, με ότι αυτό συνεπάγεται για την προστασία του καταναλωτή και την ενδεχόμενη επίπτωση στη δημόσια υγεία.
Μόνο η στοχευμένη αναδιοργάνωση των οργανικών δομών (στη λογική της απαλοιφής των επικαλύψεων αρμοδιοτήτων, της αναδιάταξης των δυνάμεων και της διόρθωσης της δυσλειτουργικής άσκησης της δημόσιας διοίκησης και όχι στην υποχρεωτική μείωση των δομών) και οι ορθά σχεδιασμένεςνομοθετικές παρεμβάσεις μπορούν να δώσουν λύσεις. Τα ανωτέρω θα αμβλύνουν αρκετά προβλήματα, όμως αδήριτη παραμένει η ανάγκη για προσλήψεις νέου προσωπικού όλων των επιστημονικών ειδικοτήτων το οποίο θα καλύψει τις ανάγκες που ήδη προϋπήρχαν της κρίσης, αλλά επιδεινώθηκαν και με τις αποχωρήσεις στελεχών τα τελευταία έτη. Η ανάγκη της ενίσχυσης του ελεγκτικού μηχανισμού με επιστημονικό προσωπικό καταγράφεται σε όλες τις επιθεωρήσεις της μονάδας Health and Food Audits and Analysis της Ε.Ε. στην Ελλάδα τα τελευταία έτη.
Λύσεις όπως μετατάξεις και αποσπάσεις εκτός ότι στο τέλος δεν υλοποιούνται (έχουμε μακρά εμπειρία από τέτοιες προκηρύξεις και την τύχη τους), απλά μεταφέρουν το πρόβλημα σε άλλες υπηρεσίες.
ΣΕΒΟΜΑΣΤΕ τους σκληρά δοκιμαζόμενους Έλληνες συμπολίτες μας και προσφέρουμε αδιάκοπα, στο μέγιστο των δυνατοτήτων μας, το «λειτούργημα» του ελέγχου της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων, συμβάλλοντας στην προστασία της δημόσιας υγείας.
ΔΕΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΟΥΜΕ ΚΑΝΕΝΑΝ γιατί όλοι ανεξαιρέτως είναι υπεύθυνοι απέναντι στους Έλληνες πολίτες τόσο για όσα λένε και κάνουν, όσο και για όσα δεν κάνουν.
ΑΝΑΡΩΤΙΟΜΑΣΤΕ ΟΜΩΣ : Ακούει κανείς»;;
Για το ΔΣ
Ο πρόεδρος Δρ. Φραγκίσκος Γαΐτης
Ο γενικός γραμματέας Δρ. Λεωνίδας Παλίλης