Ηλεκτρονική σήμανση αιγοπροβάτων: Προειδοποίηση των κτηνιάτρων

Στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης βρίσκεται η καθολική εφαρμογή της ηλεκτρονικής σήμανσης αιγοπροβάτων με στομαχικούς βώλους έως τον Μάιο του 2026. Η Πανελλήνια Ένωση Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων προειδοποιεί ότι το χρονοδιάγραμμα είναι πρακτικά ανεφάρμοστο και ότι χωρίς θεσμικό σχεδιασμό και συμμετοχή των αρμόδιων υπηρεσιών το εγχείρημα κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια ακόμα αποτυχημένη διοικητική παρέμβαση στην ήδη πιεσμένη ελληνική κτηνοτροφία.

Οι κρίσεις που ανέδειξαν τα κενά στο σύστημα

Τα τελευταία δύο χρόνια η ελληνική κτηνοτροφία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις. Οι επιζωοτίες της πανώλης και της ευλογιάς των αιγοπροβάτων προκάλεσαν σημαντικές απώλειες και ανέδειξαν τα κενά στη διαχείριση και την παρακολούθηση του ζωικού κεφαλαίου. Παράλληλα, οι εξελίξεις γύρω από το σκάνδαλο των επιδοτήσεων ανέδειξαν αδυναμίες στο σύστημα ελέγχου και καταγραφής των εκμεταλλεύσεων.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Πανελλήνια Ένωση Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων έχει επανειλημμένα θέσει στον δημόσιο διάλογο την ανάγκη θεσμοθέτησης ενός αξιόπιστου και λειτουργικού συστήματος σήμανσης των ζώων. Σύμφωνα με τους δημόσιους κτηνιάτρους, μόνο ένα ολοκληρωμένο σύστημα καταγραφής μπορεί να επιτρέψει ουσιαστικούς ελέγχους, διασύνδεση βάσεων δεδομένων και αξιοποίηση σύγχρονων μεθόδων διασταύρωσης στοιχείων παραγωγής. Με αυτόν τον τρόπο, τονίζουν, θα διασφαλιστεί ότι οι επιδοτήσεις κατευθύνονται στους πραγματικούς κτηνοτρόφους και όχι σε εικονικές εκμεταλλεύσεις.

Η πρόταση για στομαχικούς βώλους

Στο πλαίσιο των προτάσεων που έχει καταθέσει, η Ένωση έχει αναδείξει την ηλεκτρονική σήμανση των αιγοπροβάτων με στομαχικούς βώλους ως ένα εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει την ιχνηλασιμότητα και την υγειονομική παρακολούθηση του ζωικού κεφαλαίου. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου δεν μπορεί να γίνει χωρίς προσεκτικό σχεδιασμό, ξεκάθαρες διαδικασίες υλοποίησης, πλήρη ευθυγράμμιση με το ευρωπαϊκό και εθνικό θεσμικό πλαίσιο, αλλά και τον απαραίτητο χρόνο προετοιμασίας και τεχνικής υποστήριξης.

Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, επισημαίνουν οι κτηνίατροι, υπάρχει κίνδυνος το σύστημα να εφαρμοστεί μόνο τυπικά, χωρίς να εξασφαλίζεται πραγματικός έλεγχος και αποτελεσματική ιχνηλασιμότητα.

Η δέσμευση για εφαρμογή έως τον Μάιο του 2026

Παρά τις επισημάνσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, πληροφορίες αναφέρουν ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει δεσμευτεί απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για καθολική εφαρμογή της ηλεκτρονικής σήμανσης έως τον Μάιο του 2026, με στόχο να διασφαλιστεί η συνέχιση της καταβολής των επιδοτήσεων στους κτηνοτρόφους.

Η ΠΕΚΔΥ επισημαίνει, ωστόσο, ότι η σήμανση των ζώων αποτελεί πρωτίστως υγειονομικό εργαλείο και εμπίπτει στην αρμοδιότητα της ευρωπαϊκής υπηρεσίας για την υγεία και την ασφάλεια τροφίμων, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συμμετοχή της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του έργου.

Όπως τονίζεται, δεν είναι θεσμικά ορθό να προωθούνται σχεδιασμοί χωρίς τη συμμετοχή της αρμόδιας υπηρεσίας που έχει την ευθύνη για τη διαχείριση της υγείας του ζωικού κεφαλαίου.

«Αδύνατη» εφαρμογή σε δύο μήνες

Ιδιαίτερα έντονες είναι οι επιφυλάξεις των δημόσιων κτηνιάτρων για το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα. Όπως επισημαίνουν, η καθολική εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος μέσα σε διάστημα δύο μηνών είναι πρακτικά αδύνατη.

Η εφαρμογή του μέτρου προϋποθέτει μια σειρά από πρακτικά και οργανωτικά βήματα, όπως η επαρκής διαθεσιμότητα στομαχικών βώλων στην αγορά, ο απαραίτητος χρόνος για την παραγωγή και τη διανομή τους, η οργάνωση των διαδικασιών τοποθέτησης στα ζώα, η εγκατάσταση κατάλληλων σαρωτών σε σφαγεία και σε φορείς διαχείρισης νεκρών ζώων καθώς και η πρόβλεψη για τον τρόπο διαχείρισης των βώλων μετά τη σφαγή ή τον θάνατο των ζώων.

Οι κτηνίατροι εκφράζουν τον φόβο ότι, ελλείψει ουσιαστικής προετοιμασίας, ενδέχεται να δημιουργηθεί μια εικόνα εφαρμογής του μέτρου χωρίς να υπάρχει πραγματικός έλεγχος ή λειτουργικό σύστημα ιχνηλασιμότητας.

Κτηνοτροφία σε οριακό σημείο

Την ίδια στιγμή, ο κλάδος της ελληνικής κτηνοτροφίας βρίσκεται ήδη υπό έντονη πίεση. Οι επιπτώσεις των ζωονόσων, το αυξημένο κόστος παραγωγής και τα διαχρονικά διοικητικά προβλήματα έχουν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τους παραγωγούς. Σε αυτό το πλαίσιο, οι δημόσιοι κτηνίατροι προειδοποιούν ότι η κτηνοτροφία δεν αντέχει νέους πειραματισμούς ή πρόχειρες διοικητικές λύσεις.

Όπως τονίζουν, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ καλείται να προχωρήσει σε ουσιαστικό διάλογο με τις αρμόδιες υπηρεσίες και να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο. Ένα σχέδιο που θα διασφαλίζει τόσο την υγειονομική παρακολούθηση του ζωικού κεφαλαίου όσο και τη διαφάνεια στη λειτουργία του συστήματος επιδοτήσεων.