Ανακοίνωση εξέδωσε η Επιτροπή που αποσαφηνίζει τη χρήση ανωτέρας βίας και εξαιρετικών περιστάσεων για τον αγροτικό τομέα της ΕΕ, σε περίπτωση απρόβλεπτων και ακραίων καιρικών φαινομένων.
Αποσαφηνίζοντας τη νομική ερμηνεία της έννοιας αυτής, η Επιτροπή επιδιώκει να παράσχει ασφάλεια στους θιγόμενους αγρότες όσον αφορά στις ενισχύσεις τους στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), διασφαλίζοντας παράλληλα την ομοιόμορφη εφαρμογή σε ολόκληρη την Ένωση από τις εθνικές διοικήσεις. Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί μέρος της δέσμης μέτρων για τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους γεωργούς της ΕΕ.
«Εργαζόμαστε σκληρά για να αντιμετωπίσουμε τις ανησυχίες των γεωργών για λιγότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερη ευελιξία. Η γεωργία είναι ένα από τα πιο εκτεθειμένα επαγγέλματα στην κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της. Λόγω απρόβλεπτων ακραίων κλιματικών φαινομένων, οι γεωργοί κινδυνεύουν να χάσουν ό,τι έχουν εργαστεί. Η διευκρίνισή μας σήμερα (σ.σ.: 30/5) παρέχει τη βεβαιότητα ότι θα μπορούσαν ακόμη να λάβουν τις ενισχύσεις τους στο πλαίσιο της ΚΑΠ, ακόμη και αν δεν είναι σε θέση να εκπληρώσουν όλες τις συνήθεις υποχρεώσεις τους. Δεν υπάρχει ανάγκη για πρόσθετη ανησυχία όταν κάποιος αντιμετωπίζει δραματικές φυσικές καταστροφές», τόνισε ο επίτροπος Γεωργίας, κ. Γιάνους Βοϊτσεχόφσκι.
Ορισμός της έννοιας «ανωτέρα βία»
Η έννοια της ανωτέρας βίας επιτρέπει στους γεωργούς που δεν ήταν σε θέση να εκπληρώσουν όλες τις απαιτήσεις της ΚΑΠ λόγω έκτακτων και απρόβλεπτων γεγονότων που εκφεύγουν του ελέγχου τους (όπως σοβαρές ξηρασίες ή πλημμύρες) να μην χάσουν τη στήριξη της ΚΑΠ. Η εφαρμογή αυτής της έννοιας αποφασίζεται από τα κράτη μέλη βάσει σχετικών αποδεικτικών στοιχείων και υπό το πρίσμα της αγροτικής νομοθεσίας της Ένωσης.
Δεδομένου ότι αποτελεί εξαίρεση από την αυστηρή τήρηση των υποχρεώσεων που συνδέονται με τις ενισχύσεις της ΚΑΠ (όπως αιρεσιμότητες ή μέτρα σε οικολογικά προγράμματα), η απόφαση αυτή εφαρμόζεται συνήθως με περιοριστικό τρόπο, γενικά κατά περίπτωση ή ανά εκμετάλλευση.
Διευρυμένο πεδίο εφαρμογής της ανωτέρας βίας
Η νέα ανακοίνωση της Επιτροπής διευκρινίζει ότι η ανωτέρα βία μπορεί να ισχύει για όλους τους αγρότες που εργάζονται σε οριοθετημένη περιοχή που πλήττεται από σοβαρές και απρόβλεπτες φυσικές καταστροφές ή μετεωρολογικά φαινόμενα. Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες που είναι εγκατεστημένοι στην πληγείσα περιοχή δεν θα χρειάζεται να συμπληρώσουν μεμονωμένα αιτήματα ή να προσκομίσουν αποδεικτικά στοιχεία για την εκπλήρωση των προϋποθέσεων ανωτέρας βίας.
Αυτό το διευρυμένο πεδίο εφαρμογής θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο για τους γεωργούς και τις εθνικές αρχές, διευκολύνοντας έτσι την ταχεία αντίδραση των κρατών μελών.
Οι προϋποθέσεις
Στην ανακοίνωση καθορίζονται προϋποθέσεις που επιτρέπουν το τεκμήριο ότι όλοι οι αγρότες που βρίσκονται σε μια περιοχή καλύπτονται από ανωτέρα βία. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιβεβαιώσουν την εμφάνιση σοβαρής φυσικής καταστροφής ή σοβαρού μετεωρολογικού συμβάντος και να οριοθετήσουν τη γεωγραφική περιοχή που έχει πληγεί σοβαρά από το συμβάν και της οποίας οι συνέπειες δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν με τη δέουσα προσοχή.
Για την οριοθέτηση αυτή, τα κράτη μέλη μπορούν να βασίζονται, για παράδειγμα, σε δορυφορικά δεδομένα της συγκεκριμένης περιοχής, χωρίς να χρειάζονται συγκεκριμένα δορυφορικά δεδομένα στο επίπεδο των μεμονωμένων εκμεταλλεύσεων.
Για ορισμένα είδη συμβάντων, οι εθνικές διοικήσεις θα εξετάσουν επίσης πρόσθετους παράγοντες, όπως η κλίση και ο τύπος του εδάφους ή το είδος των καλλιεργειών, για τον καθορισμό του πληθυσμού που επηρεάζεται χωρίς να απαιτείται ατομική επαλήθευση. Αυτό θα μπορούσε να ισχύει, για παράδειγμα, για τον παγετό που ενδέχεται να μην επηρεάζει όλες τις καλλιέργειες με τον ίδιο τρόπο, ή για τις συνεχείς βροχοπτώσεις, οι οποίες μπορεί να έχουν διαφορετικές επιπτώσεις σε περιοχές με κλίση, ή σε εδάφη με διαφορετική ικανότητα συγκράτησης νερού.
Δεδομένου ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, η νέα διευκρίνιση της Επιτροπής απαλλάσσει τις αρχές από την ανάγκη για αξιολόγηση κατά περίπτωση.
Η Επιτροπή παραμένει σε επαφή με τα κράτη μέλη για την παροχή νομικής καθοδήγησης όποτε είναι αναγκαίο.