Tη στάση των Ευρωπαίων καταναλωτών απέναντι στις εναλλακτικές πρωτεϊνούχες τροφές (APF) επιχειρεί να «φωτίσει» πρόσφατη μελέτη, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών SWPS στην Πολωνία.
Η μελέτη υποστηρίζεται από το -χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ- έργο LIKE-A-PRO, του οποίου ο απώτερος στόχος είναι να ενσωματώσει τα APFs έτσι ώστε να γίνουν ευρέως προσβάσιμα και αποδεκτά από τους καταναλωτές σε όλη την Ευρώπη.
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε οκτώ χώρες (Τσεχία, Δανία, Φινλανδία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο) για να αποκτήσει μια εικόνα για τη στάση των ανθρώπων για τα τρόφιμα που παράγονται από εναλλακτικές πρωτεΐνες όπως τα μπιζέλια, η ελαιοκράμβη, τα μανιτάρια, το κριλ και τα αλευροσκουλήκια.
Βέβαια, τα γούστα των Βορειοευρωπαίων στο φαγητό δεν είναι τα ίδια με αυτά των ανθρώπων που ζουν στη Νότια Ευρώπη. Θα ήταν πρόθυμοι οι Νότιοι Ευρωπαίοι να φάνε γρύλους; Και πόσο ανοιχτοί είναι οι άνθρωποι στην Ανατολική Ευρώπη στην υιοθέτηση νέων τροφίμων;
Άλλο συμφωνώ, άλλο αγοράζω
Η ομάδα ανέλυσε έρευνα από 11 βάσεις δεδομένων peer-review περιοδικών (Ομότιμη αναθεώρηση ή επίσης αξιολόγηση από κριτές και αναθεώρηση από ομότιμους). Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλοί καταναλωτές βλέπουν τα υβριδικά προϊόντα που συνδυάζουν συμβατικές και εναλλακτικές πρωτεΐνες ως πιο υγιεινά, πιο ηθικά και πιο φιλικά προς το περιβάλλον από τα προϊόντα κρέατος.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι ίδιοι καταναλωτές έχουν πρόθεση να αγοράσουν τέτοια προϊόντα. Για παράδειγμα, μια θετική στάση απέναντι στα APF ήταν ιδιαίτερα εμφανής στους Δανούς καταναλωτές, αλλά σύμφωνα με ένα ερευνητικό έργο που διερευνά τις προθέσεις αγοράς, μόνο το 46 % των Δανών είναι πρόθυμοι να αγοράσουν υβριδικό κρέας (συνδυάζοντας φυτά και κρέας).
Η απρόθυμη Ανατολή
Η ανάλυση έδειξε ότι οι καταναλωτές από την Τσεχία και την Πολωνία γνώριζαν λιγότερα για τα νέα τρόφιμα και ήταν λιγότερο πρόθυμοι να τα υιοθετήσουν από τους Δανούς και Γερμανούς ομολόγους τους. «Αυτά τα πρότυπα θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της επίμονα υψηλής πρόσληψης κρέατος (σε σύγκριση με τα όσπρια) κατά κεφαλήν τα έτη μεταξύ 2018 και 2020 σε χώρες όπως η Πολωνία», εξηγεί η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης LIKE-A-PRO, Hanna Zaleśkiewicz.
Αυτή η τάση ήταν εμφανής ακόμη και στους νέους καταναλωτές. Στη Γερμανία, το 73% των νέων αγοράζουν νέα τρόφιμα αμέσως αφού είναι διαθέσιμα (καινοτόμοι τροφίμων) ή μετά από κάποια σκέψη (πρώιμοι οπαδοί). Στην Τσεχία, την Πολωνία και τη Σλοβακία, μόνο το 24 έως 36% το κάνει.
Η αντιμετώπιση των εντόμων
Οι βόρειοι βρέθηκαν να αποδέχονται περισσότερο τα APF με βάση τα έντομα από τους νότιους. Οι καταναλωτές στη Φινλανδία και τη Σουηδία είναι πιο θετικοί σε αυτά τα τρόφιμα από τους Τσέχους και τους Γερμανούς. Μόνο το 18 έως 22% των Βρετανών και Ισπανών καταναλωτών είναι πρόθυμοι να τα αγοράσουν, ενώ οι Ιταλοί καταναλωτές είναι πολύ πιο διστακτικοί από τους βόρειους και δυτικούς. «Η διατροφική κουλτούρα και τα διατροφικά πρότυπα στη Βόρεια Ευρώπη μπορεί να έχουν αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ η ιταλική διατροφική κουλτούρα θεωρείται μία από τις ισχυρότερες στην Ευρώπη, με πάνω από 200 προϊόντα διατροφής, όπου το κρέας παίζει σημαντικό ρόλο», τονίζει η κυρία Zaleśkiewicz.
Η ανάλυση δεν αποκάλυψε διαφορές στην υιοθέτηση APF μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών. Ωστόσο, οι συμπεριφορές σε πιο πολυπολιτισμικές και κοσμοπολίτικες πόλεις όπως το Παρίσι και το Ελσίνκι βρέθηκε να είναι πιο θετικές απέναντι σε τέτοια τρόφιμα. Για παράδειγμα, οι Παριζιάνοι καταναλώνουν περισσότερα APF με βάση τα φύκια από άλλες γαλλικές πόλεις, πιθανότατα λόγω του μεγάλου ασιατικού πληθυσμού του Παρισιού. Τέλος, η μελέτη έδειξε ότι η τοπική παραγωγή ενός APF θα μπορούσε να αυξήσει την πιθανότητα να το δοκιμάσουν οι άνθρωποι.
Αυτή η προκαταρκτική εικόνα των διαφορών μεταξύ των καταναλωτών σε διάφορες ευρωπαϊκές περιφέρειες υποδηλώνει ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ποικίλα μηνύματα για την προώθηση της πρόσληψης APF σε όλη την Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη παρακινητικούς παράγοντες όπως η υγεία και το περιβάλλον και τα οφέλη που σχετίζονται με την καλή διαβίωση των ζώων.