Τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κινητοποίηση 15 εκατομμυρίων ευρώ από το αγροτικό αποθεματικό, για την υποστήριξη των αγροτών στην Τσεχία, την Σλοβενία και την Γερμανία, που επλήγησαν από δυσμενή καιρικά φαινόμενα και πρόσφατη επιδημία ζωικών ασθενειών.
Η Επιτροπή πρότεινε τη χορήγηση 7,4 εκατομμυρίων ευρώ στην Τσεχία, 2,9 εκατομμυρίων ευρώ στην Σλοβενία και 4,8 εκατομμυρίων ευρώ στην Γερμανία.
Κλιματική αλλαγή και επιδημία ζωικής νόσου
Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου 2024, η Τσεχία αντιμετώπισε καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις, ισχυρούς ανέμους και πλημμύρες που επηρέασαν την παραγωγή αροτραίων καλλιεργειών, καθώς και φρούτων και λαχανικών.
Στην Σλοβενία, ο εαρινός παγετός κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου 2024 επηρέασε την παραγωγή ορισμένων φρούτων και λαχανικών, καθώς και αμπελώνων.
Στις 10 Ιανουαρίου 2025, η Γερμανία επιβεβαίωσε και κοινοποίησε ένα ξέσπασμα αφθώδους πυρετού στο ομόσπονδο κρατίδιο του Βραδεμβούργου, που έπληξε τους νεροβούβαλους. Σε απάντηση, η Γερμανία εφάρμοσε γρήγορα όλα τα απαραίτητα μέτρα για την υγεία των ζώων και την κτηνιατρική, σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων πρόσθετων περιορισμών για την πρόληψη περαιτέρω εξάπλωσης. Εισήχθη γενική απαγόρευση μετακίνησης ορισμένων ειδών ζώων σε ολόκληρο το Βραδεμβούργο. Αυτά τα μέτρα έκτακτης ανάγκης, αν και απαραίτητα, είχαν σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για τους κτηνοτρόφους. Οι φορείς εκμετάλλευσης στην περιοχή αντιμετώπισαν απώλειες εισοδήματος λόγω μη παραδοθέντος νωπού γάλακτος και μειωμένης εμπορικής αξίας των χοίρων, απώλειες που δεν καλύπτονται από άλλους υφιστάμενους μηχανισμούς αποζημίωσης της ΕΕ.
Η στήριξη που συνδέεται με δυσμενή καιρικά φαινόμενα μπορεί να συμπληρωθεί έως και 200% με εθνικά κεφάλαια. Η στήριξη για τους αγρότες που υφίστανται απώλειες αγοράς στο πλαίσιο μιας επιδημίας ζωικής νόσου συγχρηματοδοτείται από το οικείο κράτος μέλος. Οι εθνικές αρχές πρέπει να διανείμουν την ενίσχυση στους αγρότες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 στην Τσεχία και την Σλοβενία και έως τις 30 Νοεμβρίου 2025 στνη Γερμανία, διασφαλίζοντας ότι οι αγρότες είναι οι τελικοί αποδέκτες.
Επόμενα βήματα – Ιστορικό
Μετά την έγκριση από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα εγκρίνει την πρότασή της. Στη συνέχεια, θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή της, ώστε τα τρία ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να μπορούν να την εφαρμόσουν χωρίς καθυστέρηση.
Για το μέτρο που συνδέεται με δυσμενείς καιρικές συνθήκες, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη θα πρέπει να ενημερώσουν την Επιτροπή σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής των μέτρων, ιδίως τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της χορήγησης μεμονωμένης ενίσχυσης, τον επιδιωκόμενο αντίκτυπο του μέτρου, τις προβλέψεις για τις πληρωμές ανά μήνα και το επίπεδο της πρόσθετης στήριξης που θα παρασχεθεί. Η κοινοποίηση θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αποφυγή στρέβλωσης του ανταγωνισμού και υπεραντιστάθμισης.
Σημειώνεται πως η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2023-2027 περιλαμβάνει αγροτικό αποθεματικό τουλάχιστον 450 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την αντιμετώπιση διαταραχών της αγοράς ή εξαιρετικών γεγονότων που επηρεάζουν την παραγωγή ή τη διανομή. Δεδομένης της αυξανόμενης συχνότητας των δυσμενών κλιματικών φαινομένων, η Επιτροπή έχει τονίσει τη σημασία της ενίσχυσης των εργαλείων διαχείρισης κινδύνου και της προώθησης της ευρύτερης χρήσης τους σε ολόκληρη την ΕΕ, παράλληλα με προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων και τη βελτίωση της ανθεκτικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων μεσοπρόθεσμα. Με τις τελευταίες προτάσεις απλούστευσης της Επιτροπής, νέες πληρωμές κρίσης στο πλαίσιο των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ θα είναι δυνατές για τους αγρότες που αντιμετωπίζουν φυσικές καταστροφές.