Τα σχέδια του Υπουργείου Ανάπτυξης για τη μεταρρύθμιση της εποπτείας της αγοράς και της προστασίας του καταναλωτή, παρουσίασε ο Τάκης Θεοδωρικάκος στο Υπουργικό Συμβούλιο.
«Σήμερα υπάρχει μια σοβαρή πανσπερμία αλλά και αλληλοκάλυψη υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων, με αποτέλεσμα η προστασία των δικαιωμάτων του καταναλωτή να τίθεται εν αμφιβόλω, με ταυτόχρονη διατήρηση καταχρηστικών συμπεριφορών εις βάρος του» τόνισε ο κ. Θεοδωρικάκος.
Πυλώνας της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία της Νέας Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία θα υπόκειται σε κοινοβουλευτικό έλεγχο, στο πρότυπο της ΑΑΔΕ. Η Νέα Αρχή θα προκύψει από τη συνένωση του Συνηγόρου του Καταναλωτή, Υπηρεσιακών Μονάδων της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου που αφορούν την προστασία του καταναλωτή και της ΔΙΜΕΑ.
Το σουηδικό μοντέλο
Η Νέα Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή θα προσομοιάζει με αντίστοιχες αρχές ευρωπαϊκών κρατών –όπως η Δανία και η Ιταλία- και κυρίως με τη Σουηδική Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή.
Σύμφωνα με το Υπουργείο, πρόκειται για ένα επιτυχημένο μοντέλο με αρμοδιότητες: την εποπτεία της αγοράς, την προώθηση των δικαιωμάτων των καταναλωτών, την αντιμετώπιση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, την επίλυση διαφορών, τη συμβουλευτική υποστήριξη και την προστασία των ευάλωτων καταναλωτών.
«Με τη Νέα Αρχή ενδυναμώνουμε την προάσπιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών, σηκώνουμε τείχος προστασίας στις αθέμιτες πρακτικές και στο κόστος ζωής, συντονίζουμε για πρώτη φορά κάτω από μια διοικητική ανεξάρτητη ομπρέλα όλα τα όπλα που διαθέτει η Πολιτεία προκειμένου οι πολίτες να ευημερούν και η εθνική οικονομία να αναπτύσσεται με υγιής όρους» σημείωσε ο υπουργός Ανάπτυξης.
Στόχοι – Αρμοδιότητες
Όπως εξήγησε στους υπουργούς ο κ. Θεοδωρικάκος, θέλουμε να πετύχουμε τα εξής:
- Τον έλεγχο και την εποπτεία της αγοράς στο πεδίο γενικότερου ενδιαφέροντος.
- Την προάσπιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών.
- Την υποστήριξη της οργάνωσής τους σε ενώσεις καταναλωτών και της ακρόασής τους σε θέματα που τους αφορούν, η διαμόρφωση υγιούς καταναλωτικής συνείδησης και προτύπων ορθής καταναλωτικής συμπεριφοράς.
Οι αρμοδιότητες της Αρχής σύμφωνα με το ΥπΑΝ θα είναι:
- Συμφιλιωτικές
- Ελεγκτικές
- Κυρωτικές
- Εισηγητικές
- Ενισχυτικές του Καταναλωτικού Κινήματος και της Καταναλωτικής Συνείδησης
Δομή – Χρηματοδότηση
Τα όργανα διοίκησης είναι ο Διοικητής και τρείς Υποδιοικητές, πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης με 5ετή θητεία.
Ο Διοικητής θα είναι επικεφαλής της Αρχής, υπεύθυνος για τη στρατηγική, τη διοίκηση και τη συνολική λειτουργία της. Οι αρμοδιότητές του θα είναι: διεύθυνση της λειτουργίας της Αρχής, στρατηγικός σχεδιασμός, εποπτεία, έγκριση κανονισμών, εκπροσώπηση Αρχής στο Εθνικό Συμβούλιο Καταναλωτή και Αγοράς (Ε.Σ.Κ.Α.), εν γένει εκπροσώπηση Αρχής.
Θα οριστούν τρείς Υποδιοικητές με τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
- Υποδιοικητής Εποπτείας και Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή.
- Υποδιοικητής – Συνήγορος του Καταναλωτή.
- Υποδιοικητής Οικονομικών και Διοικητικών Υπηρεσιών της Αρχής.
Η στελέχωση θα γίνει με μεταφορά οργανικών θέσεων στις αντίστοιχες θέσεις, με σύσταση θέσεων ειδικών συμβούλων και ειδικών συνεργατών και με επιμέτρηση και πρόβλεψη οργανικών θέσεων. Θα προβλέπεται εσωτερική και εξωτερική κινητικότητα (κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων).
Ειδικά για τις διαδικασίες κατά παρέκκλιση ΑΣΕΠ, σημειώνεται ότι αφορούν σε διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων που λειτουργούν σε επίπεδο γενικής διεύθυνσης ή αυτοτελούς διεύθυνσης και επιτρέπεται να συμμετέχουν υποψήφιοι που δεν υπηρετούν στην Αρχή ή σε άλλον φορέα Γενικής Κυβέρνησης.
Για τη διαφάνεια και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, προβλέπονται: ετήσιος απολογισμός στη Βουλή, διαφάνεια διοικητικών αποφάσεων μέσω της πλατφόρμας «Διαύγεια», ανεξάρτητος εσωτερικός ελεγκτής και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών με σύγχρονα ψηφιακά μέσα.
Η χρηματοδότηση της Αρχής θα προέρχεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, τα ευρωπαϊκά προγράμματα, το παράβολο για την υποβολή καταγγελιών και το ποσοστό εσόδων από διοικητικά πρόστιμα.
Ψηφιακά εργαλεία σύγκρισης τιμών
Στις νέες προτάσεις μεταρρυθμίσεων που παρουσίασε ο Υπουργός Ανάπτυξης, περιλαμβάνονται και τα ψηφιακά εργαλεία σύγκρισης τιμών. Συγκεκριμένα, το e-katanalotis σχεδιάζεται να μετατραπεί σε εφαρμογή (app), προσφέροντας ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο για τιμές προϊόντων, με άμεση πρόσβαση του καταναλωτή σε συγκριτικά στοιχεία τιμών σε επιλεγμένα προϊόντα/ομάδα προϊόντων και σύνδεση με e-shop.
Επιπλέον, εξετάζεται η αποστολή ειδοποιήσεων (push notifications) σε ημερήσια βάση για επιλεγμένα προϊόντα από τον ίδιο τον καταναλωτή, ενημερώνοντάς τον μέσω της ηλεκτρονικής τους συσκευής σχετικά με αυξήσεις/μειώσεις τιμών).
Παράλληλα, αναβαθμίζεται το υφιστάμενο εργαλείο kataggelies.mindev.gov.gr με τη δημιουργία εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα, η οποία αναμένεται να είναι έτοιμη για πιλοτική εφαρμογή το Σεπτέμβριο 2025. Μέσω αυτής θα είναι δυνατή η υποβολή καταγγελιών με φωτογραφίες και βίντεο που φέρουν αντικειμενική χρονοσήμανση και γεωεντοπισμό, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία για την επιβολή κυρώσεων αγορανομικής και καταναλωτικής νομοθεσίας. Την εφαρμογή θα μπορούν να χρησιμοποιούν και οι ελεγκτές, με σκοπό την τεκμηρίωση των εκθέσεων ελέγχου με πρόσθετα στοιχεία.