Σε μια σημαντική εξέλιξη για τον αγροδιατροφικό τομέα και ειδικότερα για τη βιομηχανία κρέατος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την τροποποίηση του κανονισμού της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς (ΚΟΑ). Η συμφωνία ενισχύει τη διαπραγματευτική ισχύ των αγροτών στην εφοδιαστική αλυσίδα, θεσπίζει ισχυρότερους κανόνες για τις συμβάσεις και παράλληλα «κλειδώνει» τη χρήση των ονομασιών κρέατος αποκλειστικά για προϊόντα που περιέχουν πραγματικό κρέας.
Γραπτές συμβάσεις μεταξύ αγροτών και αγοραστών
Η νέα συμφωνία στοχεύει στην ενίσχυση της θέσης των αγροτών στην αλυσίδα αξίας των αγροδιατροφικών προϊόντων, προωθώντας πιο ισορροπημένες και ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η καθιέρωση των γραπτών συμβάσεων ως γενικού κανόνα μεταξύ αγροτών και αγοραστών. Οι συμβάσεις θα περιλαμβάνουν ενισχυμένες ρήτρες αναθεώρησης, ώστε να μπορούν να προσαρμόζονται στις μεταβολές της αγοράς, στο κόστος παραγωγής και στις γενικότερες οικονομικές συνθήκες.
Παράλληλα, απλοποιούνται οι διαδικασίες αναγνώρισης οργανώσεων παραγωγών, ενώ δίνεται η δυνατότητα στα κράτη-μέλη να παρέχουν πρόσθετη οικονομική στήριξη στις οργανώσεις αυτές και στις ενώσεις τους μέσω των τομεακών παρεμβάσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Ενθάρρυνση νέων αγροτών και διαφάνεια στην αγορά
Η συμφωνία προβλέπει, επίσης, μέτρα για την ενθάρρυνση νέων αγροτών να ενταχθούν σε αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών, ενισχύοντας τη συλλογική διαπραγμάτευση και τη σταθερότητα εισοδήματος.
Παράλληλα, θεσπίζονται σαφείς κανόνες για τη χρήση προαιρετικών όρων μάρκετινγκ όπως «δίκαιος», «ισότιμος» και «μικρή αλυσίδα εφοδιασμού», προκειμένου να διασφαλιστεί μεγαλύτερη διαφάνεια τόσο για τους παραγωγούς, όσο και για τους καταναλωτές.
Προστασία των ονομασιών κρέατος
Ιδιαίτερη σημασία για τη βιομηχανία κρέατος έχει η πρόβλεψη για την προστασία της χρήσης του όρου «κρέας» και σειράς παραδοσιακών ονομασιών που συνδέονται με προϊόντα ζωικής προέλευσης.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται όροι όπως βοδινό, μοσχάρι, χοιρινό, πουλερικά, κοτόπουλο, γαλοπούλα, πάπια, αρνί, κατσίκι καθώς και ονομασίες τεμαχισμού και προϊόντων όπως μπριζόλα, παϊδάκια, φιλέτο, ribeye, T-bone και μπέικον.
Οι συγκεκριμένες ονομασίες θα προορίζονται αποκλειστικά για προϊόντα που περιέχουν κρέας και δε θα μπορούν να χρησιμοποιούνται σε προϊόντα που δεν έχουν ζωική προέλευση, όπως τα προϊόντα κυτταροκαλλιέργειας ή άλλα εναλλακτικά τρόφιμα. Η ρύθμιση στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας στην εσωτερική αγορά και στην αποφυγή παραπλάνησης των καταναλωτών.
Το μήνυμα της συμφωνίας
Όπως δήλωσε η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μαρία Παναγιώτου, η συμφωνία αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς πιο δίκαιες και ανθεκτικές γεωργικές αγορές.
«Βελτιώνοντας την υποστήριξη προς τους αγρότες και ενισχύοντας τον ρόλο των οργανώσεων παραγωγών, παρέχουμε στους αγρότες πρόσθετα εργαλεία για να εξασφαλίσουν ένα πιο προβλέψιμο και βιώσιμο μέλλον», ανέφερε.
Τα επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει πλέον να εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ.
Οι αλλαγές εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο προσαρμογής της ευρωπαϊκής γεωργικής πολιτικής στις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, όπως η αύξηση του κόστους παραγωγής, οι πιέσεις στα γεωργικά εισοδήματα και οι επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία στην ευρωπαϊκή αγροδιατροφική αγορά.