Η ανεξέλεγκτη διακίνηση ζώων, οι παράνομες αλλαγές ενωτίων και οι σοβαρές ελλείψεις προσωπικού στις κτηνιατρικές υπηρεσίες φαίνεται να βρίσκονται πίσω από την εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα. Την ώρα που η αγορά προετοιμάζεται για τις αυξημένες ανάγκες του Πάσχα, ειδικοί προειδοποιούν για κινδύνους παράνομων σφαγών, ανεπαρκείς ελέγχους και οικονομική ασφυξία των κτηνοτρόφων.
Παράνομες μεταφορές παραγωγικών ζώων, παραποίηση της σήμανσης με αλλαγές στα ενώτια και πλημμελής εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας αποτελούν βασικούς παράγοντες που συμβάλλουν στη διασπορά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων αλλά και άλλων ζωονόσων που πλήττουν την ελληνική κτηνοτροφία.
Σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου, η παράνομη διακίνηση ζώων αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα. Σε πολλές περιπτώσεις, ζώα μεταφέρονται χωρίς τις απαραίτητες άδειες, γεγονός που διευκολύνει τη μετάδοση ασθενειών από περιοχή σε περιοχή. Παράλληλα, η έλλειψη αυστηρών ελέγχων και προσωπικού στις κτηνιατρικές υπηρεσίες δυσκολεύει την αποτελεσματική επιτήρηση της αγοράς.
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα είναι η αφαίρεση και επανατοποθέτηση των ενωτίων – των ειδικών «σκουλαρικιών» που χρησιμοποιούνται για την ταυτοποίηση των ζώων. Με την πρακτική αυτή, τα ίχνη προέλευσης ενός ζώου χάνονται, επιτρέποντας σε ορισμένους να διακινούν παράνομα ζώα ή να εμφανίζουν μεγαλύτερο αριθμό ζώων στις εκμεταλλεύσεις τους από τον πραγματικό.
Οι περιοχές κοντά στα σύνορα θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε παράνομες εισαγωγές ζώων από γειτονικές χώρες όπου ενδημούν ζωονόσοι. Για τον λόγο αυτό, ειδικοί ζητούν ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, κυρίως στον Έβρο, καθώς και την επαναλειτουργία εξειδικευμένων κέντρων παρακολούθησης ζωονόσων.
Το φαινόμενο των «βαπτισμένων» ζώων δεν είναι νέο. Σε περιόδους υψηλής ζήτησης, όπως πριν από το Πάσχα, στο παρελθόν καταγράφονταν περιπτώσεις μεταφοράς ζώων από το εξωτερικό τα οποία παρέμεναν για λίγες ημέρες σε ελληνικές μονάδες, ώστε να εμφανίζονται ως εγχώρια πριν οδηγηθούν στη σφαγή.
Παρών ο ο αφθώδης πυρετός
Την ίδια στιγμή, αυξάνεται η ανησυχία για την πιθανή εξάπλωση και άλλων ασθενειών, όπως ο αφθώδης πυρετός, ο οποίος εμφανίζει πολλές εστίες στην Τουρκία και έχει ήδη καταγραφεί στην Κύπρο. Πρόκειται για ιδιαίτερα μεταδοτική νόσο, που μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο αιγοπρόβατα αλλά και βοοειδή και χοίρους.
Ως λύση για τον περιορισμό των παράνομων μετακινήσεων προτείνεται η καθολική εφαρμογή ηλεκτρονικής σήμανσης στα παραγωγικά ζώα, ώστε να υπάρχει πλήρης καταγραφή της προέλευσης και των μετακινήσεών τους.
Ενόψει της πασχαλινής περιόδου, οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος παραγωγής, καθώς σε πολλές περιοχές τα ζώα παραμένουν κλεισμένα στους στάβλους λόγω των μέτρων για την ευλογιά. Η κατάσταση αυτή ενισχύει τον φόβο για παράνομες σφαγές, ιδιαίτερα αν δεν επαρκούν τα πιστοποιημένα εργαστήρια που θα πραγματοποιούν τους απαραίτητους ελέγχους πριν από τη σφαγή.
Οι ειδικοί επισημαίνουν πάντως ότι οι συγκεκριμένες ζωονόσοι δεν αποτελούν απειλή για την ανθρώπινη υγεία, υπογραμμίζοντας όμως την ανάγκη αυστηρών ελέγχων, ώστε τα προϊόντα που φτάνουν στην αγορά να είναι πλήρως ελεγμένα και ασφαλή.