Η ένταση γύρω από το Ιράν διαταράσσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες, με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, επιβραδύνοντας τη ροή ενέργειας και λιπασμάτων. Η άνοδος του φυσικού αερίου και οι εξαγωγικοί περιορισμοί εντείνουν τις ελλείψεις, οδηγώντας σε αυξήσεις τιμών στον αγροδιατροφικό τομέα. Σε τέτοιες συνθήκες, η ελληνική εξαγωγική κοινότητα καταγράφει ήδη σημαντικές επιπτώσεις στο κόστος λειτουργίας και στη ζήτηση, σύμφωνα με νέα έρευνα του ΣΕΒΕ – Συνδέσμου Εξαγωγέων, η οποία υλοποιήθηκε μέσω του Ινστιτούτου Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών (ΙΕΕΣ).
Στην έρευνα συμμετείχαν 105 επιχειρήσεις–μέλη του ΣΕΒΕ από ένα ευρύ φάσμα κλάδων, με κυρίαρχη τη βιομηχανία (49,5%) και τον αγροδιατροφικό τομέα (20%), ενώ ακολούθησαν χημικά, δομικά υλικά, υπηρεσίες και logistics. Το δείγμα περιλαμβάνει κυρίως μεσαίες επιχειρήσεις (35,2%), μικρές (29,5%) και μεγάλες (27,6%), με υψηλή εξαγωγική ένταση, καθώς σχεδόν το 31,4% των εταιρειών πραγματοποιεί πάνω από το 75% του κύκλου εργασιών του από εξαγωγές.
Οι επιπτώσεις στην εξαγωγική ζήτηση είναι ήδη ορατές. Στη βιομηχανία, περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις αναφέρουν μείωση ζήτησης ή ακυρώσεις παραγγελιών. Στον αγροδιατροφικό τομέα, το ποσοστό φτάνει το 71,4%, με την πλειονότητα να κάνει λόγο για μικρής έντασης επιπτώσεις.
Οι επιχειρήσεις αντιδρούν κυρίως με δύο βασικές στρατηγικές: αύξηση τιμών και αναζήτηση νέων αγορών. Στον αγροδιατροφικό τομέα, περίπου το 44% των επιχειρήσεων δηλώνει πρόθεση αύξησης τιμών και το 37% αναζήτησης νέων αγορών, ενώ υπάρχει και ένα μικρότερο ποσοστό που εξετάζει τη μείωση της εξαγωγικής δραστηριότητας.
Καθολικό αίτημα για κρατική παρέμβαση
Σχεδόν το σύνολο των επιχειρήσεων ζητά πρόσθετα μέτρα στήριξης: μείωση ενεργειακού κόστους, επιδότηση μεταφορών, ενίσχυση ρευστότητας, διευκόλυνση εξαγωγών και είσοδο σε νέες αγορές.
Ο Πρόεδρος του ΣΕΒΕ, κος. Συμεών Διαμαντίδης, επισημαίνει «Τα αποτελέσματα της έρευνας αποτυπώνουν με σαφήνεια τις αυξανόμενες πιέσεις που δέχονται οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Αν και η άμεση έκθεση στη Μέση Ανατολή δεν είναι υψηλή για το σύνολο των επιχειρήσεων, οι έμμεσες επιπτώσεις, κυρίως μέσω της αύξησης του κόστους ενέργειας και μεταφορών, είναι ήδη σημαντικές και αναμένεται να ενταθούν. Είναι κρίσιμο να υπάρξουν άμεσα και στοχευμένα μέτρα στήριξης, τόσο σε εθνικό, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να διασφαλιστούν η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εξαγωγών και η ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία».