Την πρότασή της για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) για την περίοδο μετά το 2027 παρουσίασε σήμερα, 17 Ιουλίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με αυτή, η ΚΑΠ κατέχει κεντρική θέση στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ, εγγυώμενη την επισιτιστική ασφάλεια και ζωντανές αγροτικές περιοχές σε ολόκληρη την ΕΕ.
«Η ΚΑΠ είναι μια πραγματικά κοινή πολιτική, μια πολιτική αλληλεγγύης και μια βάση για την ευρωπαϊκή επισιτιστική ασφάλεια. Αυτή η πολιτική θα συνεχίσει να αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της χρηματοδότησης της ΕΕ. Θα είναι απλούστερη, πιο στοχευμένη και πιο αποτελεσματική — διατηρώντας παράλληλα την απαραίτητη υποστήριξη στην οποία βασίζονται οι αγρότες μας. Οι προτάσεις μας αναγνωρίζουν πλήρως τον ουσιαστικό ρόλο των αγροτών — όχι μόνο ως παραγωγών τροφίμων, αλλά και ως διαχειριστών των τοπίων μας, φύλακες των παραδόσεών μας και ζωτικής δύναμης στις αγροτικές μας κοινότητες. Οι αγρότες χρειάζονται προβλεψιμότητα — και με αυτήν την ΚΑΠ, θα την έχουν» δήλωσε ο Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, Κριστόφ Χάνσεν.
Η νομοθετική πρόταση θα υποβληθεί τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για έγκριση. Η ΚΑΠ μετά το 2027 έχει οριστεί να διαρκέσει 7 χρόνια, από το 2028 έως το 2034.
Μειωμένος ο προϋπολογισμός της επόμενης ΚΑΠ
«Η ΚΑΠ μετά το 2027 θα διατηρήσει την εργαλειοθήκη της άθικτη, προσφέροντας σταθερότητα και προβλεψιμότητα. Ένας περιορισμένος προϋπολογισμός τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων ευρώ για στήριξη εισοδήματος και στήριξη σε περίπτωση κρίσης θα διασφαλίσει ότι η στήριξη προς τους αγρότες της ΕΕ θα διατηρηθεί στο ίδιο επίπεδο με την τρέχουσα ΚΑΠ. Η στήριξη εισοδήματος στο πλαίσιο της νέας ΚΑΠ ορίζεται ευρύτερα από πριν. Πλέον περιλαμβάνει όλες τις πληρωμές που υποστηρίζουν το εισόδημα ή την επιχειρηματική περίπτωση ενός αγρότη, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης εισοδήματος βάσει έκτασης, των αγροπεριβαλλοντικών δράσεων και των γεωργικών δραστηριοτήτων, όπως ο εκσυγχρονισμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, η διαφοροποίηση ή η υιοθέτηση νέων πρακτικών και τεχνολογιών» αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής.
Σε αυτήν ξεκαθαρίζεται πως τα υπόλοιπα μέσα της ΚΑΠ, όπως τα αγροτικά έργα μέσω του LEADER, θα χρηματοδοτηθούν από τμήματα των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης, αξίας 865 δισεκατομμυρίων ευρώ. Επιπλέον, το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας θα παρέχει πρόσθετη χρηματοδότηση για την έρευνα και την καινοτομία στον γεωργικό τομέα.
Επιπλέον, ένα μεγαλύτερο Δίκτυο Ασφαλείας Ενότητας (Unity Safety Network) δημιουργείται επίσης για την υποστήριξη των αγροτών σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς, ύψους 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την 7ετή περίοδο, διπλασιάζοντας ουσιαστικά το διαθέσιμο αποθεματικό κρίσης στην τρέχουσα ΚΑΠ.
Ένας πιο αποτελεσματικός προϋπολογισμός της ΕΕ για τη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές
Σε ευθυγράμμιση με τις μελλοντικές προτάσεις προϋπολογισμού της ΕΕ, η ΚΑΠ μετά το 2027 θα χρησιμοποιήσει ένα απλούστερο, πιο ευέλικτο σύστημα υλοποίησης, συγχωνεύοντας τα δύο ταμεία από τους δύο τρέχοντες πυλώνες. Αυτή η ρύθμιση -σύμφωνα με την Επιτροπή- θα βελτιώσει τον στρατηγικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση των τοπικών αναγκών και των προκλήσεων που αφορούν συγκεκριμένους τομείς. Θα καταστήσει επίσης απλούστερη τη διαχείριση για τις εθνικές διοικήσεις. Αυτό θα οδηγήσει σε μια πιο αποτελεσματική πολιτική, η οποία θα συμπληρώνεται περαιτέρω από συνέργειες με άλλα προγράμματα χρηματοδότησης στο πλαίσιο των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης.
Για παράδειγμα, οι νέοι αγρότες θα υποστηριχθούν μέσω της ΚΓΠ, αλλά θα επωφεληθούν επίσης από τις μεταρρυθμίσεις και τα μέσα που θα έχουν να προσφέρουν τα κράτη μέλη για να κάνουν τις αγροτικές περιοχές πιο ελκυστικές για να ζουν, να διασφαλίσουν καλύτερη συνδεσιμότητα, παροχή βασικών υπηρεσιών και φροντίδας παιδιών, δεξιότητες και εκπαίδευση, και πολλά άλλα.
Πιο στοχευμένη υποστήριξη για τους αγρότες
Σύμφωνα με την Κομισιόν, για τους αγρότες, η εγγυημένη στρεμματική ενίσχυση θα επικεντρωθεί στους αγρότες που ασχολούνται ενεργά με τη γεωργία. Η υποστήριξη θα στοχεύει σε όσους την χρειάζονται περισσότερο, συμπεριλαμβανομένων των νέων αγροτών, των μικρών και μικτών αγροκτημάτων και εκείνων που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με φυσικούς περιορισμούς. Για να επιτευχθεί αυτό, η υποστήριξη για τις μεγαλύτερες αγροκτήσεις θα μειωθεί και θα περιοριστεί στα 100.000 ευρώ για να διασφαλιστεί η δικαιότερη κατανομή. Αυτή η υποστήριξη θα χρηματοδοτηθεί πλήρως από την ΕΕ.
Ταυτόχρονα, τα εργαλεία στήριξης εισοδήματος που προηγουμένως υπάγονταν στον δεύτερο πυλώνα της ΚΑΠ θα συνεχίσουν να είναι διαθέσιμα και θα επωφελούνται από συγχρηματοδότηση. Η υποστήριξη για επενδύσεις θα διατηρήσει σημαντικό ρόλο, επιτρέποντας στους αγρότες και άλλους δικαιούχους να βοηθήσουν στην επίτευξη οικονομικών, περιβαλλοντικών, κοινωνικών και κοινωνικών στόχων.
Η πρόταση δίνει επίσης μεγάλη έμφαση στην υποστήριξη των νέων αγροτών και στην προώθηση της ανανέωσης των γενεών. Περιλαμβάνει ένα πακέτο εκκίνησης που έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τους νέους αγρότες να εγκατασταθούν στον τομέα. Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει επίσης να υιοθετήσει μια στρατηγική για την ανανέωση των γενεών προσαρμοσμένη στις εγχώριες ανάγκες του.
Μια πιο ευέλικτη, προσανατολισμένη στα αποτελέσματα πολιτική
Βασιζόμενα στη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ του 2021 και την ανάγκη για περαιτέρω απλούστευση, τα κράτη μέλη θα αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη και λογοδοσία για την επίτευξη των στόχων πολιτικής, στοχεύοντας την υποστήριξή τους σε βασικές προτεραιότητες και προσαρμόζοντας τις δράσεις τους για να μεγιστοποιήσουν τη συμβολή τους στους στόχους της Ένωσης. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή -κατά δήλωσή της- θα διασφαλίσει, μέσω ενός κοινού συνόλου στόχων και κανόνων, ότι διατηρούνται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών. Θα εκδώσει εθνικές συστάσεις της ΚΑΠ για να καθοδηγήσει τα κράτη μέλη στην προετοιμασία των σχεδίων τους.
Υποστήριξη της περιβαλλοντικής και κλιματικής δράσης και της ανθεκτικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων
Τα κίνητρα βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της νέας πολιτικής, σύμφωνα πάντα με την Επιτροπή. Εισάγεται μια νέα Διαχείριση Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων για τους δικαιούχους εισοδηματικής στήριξης. Αντικαθιστά το ισχύον σύστημα αιρεσιμότητας παρέχοντας μια πιο ισορροπημένη και ευέλικτη προσέγγιση με λιγότερο περιοριστικά, «ενιαία» μέτρα. Αυτές οι πρακτικές μπορούν να προσαρμοστούν στις τοπικές συνθήκες και συστήματα παραγωγής. Το επίπεδο φιλοδοξίας παραμένει υψηλό, με στόχους που έχουν τεθεί σε επίπεδο ΕΕ, όπως η διατήρηση του εδαφικού δυναμικού, η προστασία των ποταμών από τη ρύπανση ή η προστασία των υγροτόπων και των τυρφώνων, και τα κράτη μέλη θα καθορίσουν τις βέλτιστες πρακτικές για την επίτευξη αυτών των στόχων. Αυτό αντικατοπτρίζει την εδαφική προσέγγιση που ανακοινώθηκε στο Όραμα για τη Γεωργία και τα Τρόφιμα.
Βάσει των όσων ισχυρίζεται η Κομισιόν, η πρόταση ενθαρρύνει επίσης τους αγρότες να διαχειρίζονται καλύτερα τους κινδύνους και να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα κατά των κρίσεων, χάρη και σε συγχρηματοδοτούμενα μέτρα. Για παράδειγμα, θα παρέχονται στους ασφαλισμένους αγρότες πιο ευνοϊκές πληρωμές σε περίπτωση κρίσης μετά από φυσικές καταστροφές. Οι επενδύσεις θα παραμείνουν διαθέσιμες για την αποκατάσταση του παραγωγικού δυναμικού μετά από μια φυσική καταστροφή ή μια επιδημία ζωικής ασθένειας.
Γεωργικές αγορές
Εκτός από το νομικό πλαίσιο της ΚΑΠ, αρκετές άλλες διατάξεις αναθεωρούνται στον κανονισμό για την κοινή οργάνωση της αγοράς ώστε να αντικατοπτρίζουν τις αλλαγές στον γεωργικό τομέα, όπως:
- Προώθηση της υγιεινής διατροφής μέσω προϊόντων τοπικής προέλευσης μέσω των σχολικών προγραμμάτων της ΕΕ, επανασύνδεση των παιδιών με τη γεωργία
- Δημιουργία ενός νέου τομέα για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, για την ενίσχυση της αλυσίδας αξίας σε περιφερειακό, εθνικό και διακρατικό επίπεδο.
- Προστασία ορισμένων όρων που σχετίζονται με το κρέας για τη διατήρηση υψηλών προτύπων παραγωγής όσον αφορά τη φυσική σύνθεση του κρέατος και των προϊόντων κρέατος και την παροχή βοήθειας στους καταναλωτές για να κάνουν ενημερωμένες επιλογές.
- Εισαγωγή προτύπων εμπορίας για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, το βοδινό, το χοιρινό, το πρόβειο, το κατσικίσιο κρέας και το τυρί στο μέλλον, συμπεριλαμβανομένης της επισήμανσης προέλευσης.
- Βελτίωση της ετοιμότητας και της διαθεσιμότητας γεωργικών εφοδίων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.