Σε μια ιδιαίτερα καυστική ανακοίνωση προέβη η Farm Europe, η ένωση οικονομικών φορέων που στοχεύει στην τόνωση της σκέψης σχετικά με τη γεωργία και τις αγροτικές οικονομίες, με αφορμή την παρουσίαση του προϋπολογισμού της ΕΕ για το διάστημα 2028-2034, ύψους σχεδόν 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ.
«Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήθελε να τροφοδοτήσει τον λαϊκισμό και την παρεξήγηση στις αγροτικές περιοχές, δεν θα μπορούσε να είχε κάνει καλύτερη δουλειά» αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, στην οποία τονίζονται τα εξής:
- Σχεδόν 20% περικοπή στον προϋπολογισμό της ΚΑΠ (ενσωμάτωση των νέων οριοθετημένων παραμέτρων)·
- Ενσωμάτωση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής στο Ενιαίο Ταμείο·
- Εκτεταμένη οικολογικοποίηση μέσω του πλαισίου απόδοσης της πολιτικής που υπονομεύει την οικονομική της διάσταση·
- Επανεθνικοποίηση αυτής της πολιτικής μέσω μιας προσέγγισης «à la carte» χωρίς κανένα σοβαρό κοινό μηχανισμό.
«Αυτή η αρχική πρόταση αποτελεί ένα σημαντικό πλήγμα για την ευρωπαϊκή γεωργία και για όλους τους αγρότες που εξέφρασαν την απογοήτευσή τους πριν από λίγο περισσότερο από ένα χρόνο» σημειώνεται στο δελτίο Τύπου. Ως εκ τούτου, η Farm Europe καλεί τους συννομοθέτες της ΕΕ και τους βασικούς υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να διορθώσουν την πορεία δράσης και να ανατρέψουν αυτήν την πρόταση για την αναβίωση της ευρωπαϊκής φιλοδοξίας και του οράματος.
Οι μεγάλοι ηττημένοι είναι οι αγρότες
Η Farm Europe σημειώνει πως το πείσμα της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην παράκαμψη οποιασδήποτε συζήτησης για το μέλλον της ΚΑΠ, δείχνει την αποφασιστικότητά της να υπονομεύσει ριζικά τη μοναδικότητα αυτής της πολιτικής και την σαφή έλλειψη κατανόησης της οικονομικής της σημασίας για την αγροτική οικονομία της ΕΕ.
Παραθέτοντας αριθμούς, η Farm Europe ξεκαθαρίζει πως ενώ χρειάζονται 482,5 δισεκατομμύρια ευρώ για να διατηρηθεί ο προϋπολογισμός της ΚΑΠ στο επίπεδο του 2020 ή 395 δισεκατομμύρια ευρώ για να διατηρηθεί στο επίπεδο του 2027, η πρόταση της Επιτροπής για 300 δισεκατομμύρια ευρώ καθιστά τους αγρότες τους μεγάλους ηττημένους της κληρονομιάς της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από το 2021. «Ο διπλασιασμός του αποθεματικού κρίσης στα 6,3 δισεκατομμύρια ευρώ είναι το μόνο θετικό βήμα που πρέπει να αναγνωριστεί σε μια πολύ θλιβερή μέρα για τη γεωργία της ΕΕ» υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.
Η οικονομική διάσταση της ΚΑΠ
Επιπλέον, τονίζεται πως το ενιαίο πλαίσιο απόδοσης αρνείται την οικονομική φύση της Ευρωπαϊκής Αγροτικής Πολιτικής μέσω 32 αποκλειστικά περιβαλλοντικών και κοινωνικών δεικτών, κάτι που απέχει πολύ από τις δηλώσεις για στρατηγική αυτονομία και επισιτιστική ασφάλεια που έγιναν στον τομέα πριν από λίγο καιρό.
Η έννοια του «Μην Βλάπτεις» φαίνεται να γενικεύεται σε όλη τη χρηματοδότηση της ΚΑΠ χωρίς σαφή καθοδήγηση σχετικά με τις συνέπειες αυτής της αρχής και στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ορίζεται διπλή προϋπόθεση μέσω των 27 διαφορετικών μηχανισμών πολλαπλής συμμόρφωσης (Άρθρο 3) και μιας νέας γενικής διάταξης που δίνει προτεραιότητα στο περιβάλλον και το κλίμα ως αποκλειστικές προτεραιότητες για την ΚΑΠ. Η θεμελιώδης οικονομική διάσταση της ΚΑΠ παραμερίζεται και οι ίσοι όροι ανταγωνισμού εξαλείφονται.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Farm Europe καταδικάζει μια πολιτική κατεύθυνση που είναι επικίνδυνη για το ευρωπαϊκό εγχείρημα καθαυτό και καλεί τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διασώσουν τον μοναδικό δεσμό μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των πολιτών της και των αγροτών της, σε μια εποχή που το θεσμό που είναι υπεύθυνο για το ευρωπαϊκό γενικό συμφέρον φαίνεται να τον εγκαταλείπει.
Οι επίμαχες διατάξεις της ΚΑΠ
Σχετικά με τις συγκεκριμένες διατάξεις της ΚΑΠ (με την επιφύλαξη της αξιολόγησης του τελικού σχεδίου κανονισμών που δεν είναι διαθέσιμο κατά τη στιγμή της δημοσίευσης του παρόντος δελτίου Τύπου), η Farm Europe τονίζει τα εξής:
- Η εστίαση σε «αυτούς που την χρειάζονται περισσότερο» περιθωριοποιεί τα εργαλεία της ΚΑΠ. Ακόμα κι αν χαιρετίζουμε την προτεραιότητα που δίνεται σε αυτούς που παράγουν. Οι παράμετροι που έχουν καθοριστεί για τη σταδιακή μείωση και το ανώτατο όριο είναι αποκομμένες από την πραγματικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας και στέλνουν ένα μήνυμα που αντιβαίνει στην επιθυμία να επικεντρωθεί η ΚΑΠ σε αυτούς που παράγουν.
- Η ανανέωση των πληρωμών που συνδέονται με την παραγωγή δείχνει ότι το ζήτημα της παραγωγής λαμβάνεται υπόψη, όπως και η σημασία της διαφοροποίησης της εισοδηματικής στήριξης ανάλογα με την περιοχή. Ωστόσο, η σχεδόν πλήρης απουσία κοινών παραμέτρων για τον ορισμό αυτών των πληρωμών ανοίγει το δρόμο για σημαντικές στρεβλώσεις που θα έθεταν τους αγρότες σε ανταγωνισμό μεταξύ τους.
- Η πράσινη αρχιτεκτονική έχει ανατραπεί, με έναν γενικευμένο μηχανισμό αιρεσιμότητας, την υποβολή σε παγκόσμιους δείκτες περιβαλλοντικής, κλιματικής και κοινωνικής απόδοσης (πλαίσιο απόδοσης), την αρχή «Μην βλάπτεις» και την υποχρέωση των κρατών μελών να ιεραρχούν τους περιβαλλοντικούς και κλιματικούς στόχους (Άρθρο 4). Δύο είδη μέτρων έχουν προγραμματιστεί για περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και εθελοντικά μέτρα μετάβασης, με το τελευταίο να περιορίζεται στα 200.000 ευρώ. Η έλλειψη κοινής βάσης της ΕΕ αποτελεί, για άλλη μια φορά, άμεση απειλή για τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού.
- Τέλος, είναι ευπρόσδεκτη η προθυμία της Επιτροπής να δώσει έμφαση στην ανάπτυξη μιας πραγματικής πολιτικής διαχείρισης κινδύνων σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, η οποία πρέπει να συνοδεύεται από ένα πραγματικό ευρωπαϊκό αποθεματικό κρίσης. Η λειτουργία αυτού του αποθεματικού πρέπει να διευκρινιστεί επειγόντως, ώστε να κατοχυρωθεί η αποτελεσματικότητά του, αντί να δίνονται απλώς κενές υποσχέσεις. Ομοίως, αξίζει επίσης να τονιστεί η αλλαγή κατεύθυνσης στο ζήτημα της κτηνοτροφίας, ιδίως η δυνατότητα πλήρους αξιοποίησης του χόρτου και η προστασία των ονομασιών κρέατος.
- Σε αυτό το στάδιο, η επιθυμία επιτάχυνσης της ψηφιοποίησης της γεωργίας δηλώνεται επίσης σαφώς, αλλά αυτό δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε επαρκώς ισχυρά εργαλεία για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων αυτών των μετασχηματισμών.
Δείτε ΕΔΩ την αναλυτική παρουσίαση της πρότασης της Κομισιόν για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.